Eternit en asbest: jaartallen, markering en aanpak

Is Eternit hetzelfde als asbest?

Nee, Eternit is een Belgisch merk van vezelcementproducten en geen synoniem voor asbest, al groeide de merknaam in de volksmond uit tot soortnaam voor golfplaten en asbestcement. Het bedrijf produceerde decennialang asbestcement, waardoor oude Eternit-producten asbestverdacht zijn. Alles wat Eternit vandaag maakt, is asbestvrij vezelcement met cellulose- of kunststofvezels.

Tot wanneer bevatten Eternit-producten asbest?

Eternit stopte in juni 1997 volledig met asbest, en per productgroep kwam er al vroeger een asbestvrije versie op de markt. Tussen de eerste asbestvrije versie en de volledige omschakeling lag bij sommige groepen acht jaar, en in die tussenperiode lagen beide varianten naast elkaar in de handel. De golfplaat sloot de rij en de bloembak liep bijna twaalf jaar voorop. De jaartallen per productgroep staan in de tabel hieronder.

Het productiejaar is niet altijd het plaatsingsjaar: platen uit stock werden soms jaren later gelegd. Behandel Eternit dat voor 1998 geplaatst is daarom als asbestverdacht zolang een markering of labo-analyse het tegendeel niet bewijst. Een gevel uit 1990 met glasal is dus verdacht, terwijl een gelijkaardige gevel uit 1996 dat niet meer is.

Hoe herken je asbestvrije Eternit aan de NT-markering?

Een leesbare NT-stempel op een Eternit-plaat staat voor New Technology en bewijst dat de plaat asbestvrij is. De stempel staat meestal op de achter- of onderzijde van golfplaten en leien, soms samen met een productiedatum. Vind je geen NT-markering op materiaal van voor 1998, behandel de plaat dan als asbestverdacht en laat bij twijfel een staal analyseren voor 40 tot 75 euro.

Waar staat de markering en hoe lees je ze?

De plaats van de markering hangt af van het product: bij golfplaten en leien staat de NT-aanduiding op de gekleurde zijde, bij vlakke platen en gevelpanelen meestal op de achterzijde. Naast die twee letters dragen veel platen een ingeperste stempel met de naam van de fabrikant, een productiecode en een datum. Die stempel dateert de plaat scherper dan het bouwjaar van de woning, want hij verwijst naar de productie en niet naar de plaatsing. Noteer bij een controle de gegevens hieronder.

• De letters NT. Aanwezig betekent asbestvrij; afwezig betekent nog niets zolang de rest onleesbaar is.
• De fabrikantnaam. Op vlakke platen kom je naast Eternit ook massal en glasal als opdruk tegen.
• De code en de datum. Fotografeer ze scherp en van dichtbij, want ingeperste tekens verdwijnen onder mos en verf.
• De plaats van de vondst. Leg vast op welk dakvlak of welke gevel de plaat zat, zodat de deskundige de gegevens kan koppelen.

Kijk waar het kan aan de binnen- of onderzijde, want daar bleef de stempel beschut tegen weer en wind. Bij een dak is dat vanuit de zolder, bij een gevel aan de achterkant van een gedemonteerd paneel.

Wat doe je als de markering onleesbaar is?

Zonder leesbare markering behandel je de plaat als asbestverdacht, en een labo-analyse van 40 tot 75 euro per staal maakt aan die onzekerheid een einde. Verf, mosaanslag en veertig jaar regen wissen ingeperste tekens uit, en niet elke asbestplaat kreeg destijds een zichtbare stempel mee. De volgorde waarin je zoekt, staat hieronder.

1. Zoek een beschutte plaat. Platen onder een overstek of tegen een beschutte gevel bewaren de stempel het langst; een leesbaar exemplaar dateert vaak de hele partij.
2. Zoek papieren bewijs. De aankoopfactuur, het lastenboek, de bouwvergunning of een oude offerte van de dakwerker geven een productiejaar of een merknaam.
3. Laat een staal nemen. Levert geen van beide iets op, dan neemt een asbestdeskundige een staal en geeft het labo uitsluitsel.

Onderschat de tweede stap niet: bij een woning met een bekende bouwvergunning is het plaatsingsjaar vaak op enkele maanden nauwkeurig te bepalen. Voor de rest van de woning gebruik je dezelfde methode als bij het opsporen van asbest in en rond het huis.

In welke Eternit-producten zit asbest?

Asbest zit vooral in de Eternit-golfplaten, leien, vlakke platen, buizen en bloembakken die voor de jaartallen hierboven geproduceerd zijn. De meest voorkomende producten staan hieronder opgesomd.

• Golfplaten: op stallen, tuinhuizen, garages en woningen; lees er alles over in de gids over golfplaten met asbest.
• Leien: vlakke vezelcementleien op daken en gevels; de gids over leien met asbest toont hoe je ze herkent.
• Vlakke platen en gevelpanelen: onder meer vlakke platen zoals glasal en massal voor gevels, balkons en vensterbanken.
• Onderdak: menuiserite-platen onder pannen en leien.
• Buizen en bloembakken: asbestcementen regenwaterbuizen, schouwpijpen en plantenbakken.

Wat doe je met Eternit-platen die asbest bevatten?

Eternit met asbest in goede staat mag blijven zitten, en voor verwijdering betaal je 10 tot 35 euro per m2 voor golfplaten en leien en 30 tot 55 euro per m2 voor onderdak of gevelbekleding. Reinigen of ontmossen van de platen is verboden, omdat daarbij vezels vrijkomen. Alle prijzen per toepassing en de regels vind je bij de richtprijzen voor asbestverwijdering.