Asbest in het plafond herkennen

Zit er asbest in mijn plafond?

Dat hangt in de eerste plaats af van het bouwjaar. In Vlaanderen geldt elk gebouw met bouwjaar 2000 of ouder als een constructie met risicobouwjaar, en dat is de grens waarop het hele Vlaamse asbestbeleid draait.

Zoek je dit onderwerp op, dan lees je vaak andere jaartallen. Nederlandse bronnen noemen 1994, en die duiken ook op in het antwoord dat Google bovenaan toont. Dat komt doordat vier van de acht resultaten in de Belgische zoekpagina Nederlandse sites zijn. Hun jaartal klopt voor Nederland en niet voor jou.

Het bouwjaar sluit niets uit en bewijst niets. Het zegt alleen of je materiaal verdacht is en dus onderzocht hoort te worden. Alleen een labo-analyse van een staal geeft zekerheid, voor 40 tot 75 euro.

Welke plafonds bevatten asbest?

Drie soorten plafondafwerking komen in aanmerking, en ze verschillen sterk in risico. De verschillen staan in de tabel hieronder.

De eerste rij komt het vaakst voor. Vlakke platen werden gebruikt om een plafond te egaliseren of te verlagen, en achter kachels en ketels als brandwerende bekleding. Welke plaat je precies hebt en hoe je ze uit elkaar houdt, staat op de pagina over vlakke asbestplaten.

Mag je een asbestplafond zelf weghalen?

Dat hangt niet af van de oppervlakte maar van de hardheid van het materiaal, en precies daar gaat het bij plafonds vaak mis. Vlaanderen kent geen grens in vierkante meters voor wat een bewoner zelf mag.

Een harde vezelcementplaat die stug breekt, mag je in goede staat zelf demonteren. Een zachte plaat uit asbestkarton laat al vezels los bij doorbuigen of wrijven, en die behandel je als niet-hechtgebonden materiaal. Dat betekent een erkend bedrijf, ook al gaat het om twee platen boven je hoofd.

Het onderscheid is aan de breukrand te zien. Cement breekt langs een scherpe lijn, karton scheurt en brokkelt. Twijfel je, dan is dat op zichzelf al een antwoord: laat de staalname over aan een deskundige in plaats van er zelf een hoekje af te breken.

Werken boven je hoofd maakt het bovendien lastiger dan een wand. Wat naar beneden komt, komt in je gezicht, en de ruimte eronder raakt sneller besmet dan je denkt. De volledige regels voor bewoners staan op de pagina over asbest zelf verwijderen.

Wat met het plafond van een garage of bijgebouw?

In een garage zit vaker asbest in het plafond dan in de woning zelf, omdat daar goedkoop en brandwerend plaatmateriaal werd gebruikt op plekken waar niemand naar afwerking keek.

Praktisch verandert dat weinig aan de regels, maar wel aan de omstandigheden. Een garage is vaak slecht verlucht, wordt gebruikt als werkplaats en staat vol spullen die na een besmetting mee gereinigd moeten worden. Ruim eerst leeg, en beslis dan pas.

Let ook op wat er tegen het plafond hangt. Oude elektriciteitsleidingen, een verluchtingsrooster of een schouwdoorvoer betekenen dat de plaat ergens doorboord is, en rond zo een doorboring is het materiaal vaak al beschadigd. Dat verandert je vertrekpunt, want beschadigd materiaal valt sowieso buiten wat je zelf mag aanpakken.

Wat kost het verwijderen van een asbestplafond?

De prijs hangt af van de hardheid van het materiaal, want dat bepaalt wie het werk mag doen. Harde platen vallen onder dezelfde richtprijzen als ander hechtgebonden materiaal, zachte platen liggen fors hoger omdat er een erkend bedrijf en een afgeschermde zone bij komen kijken.

Voor hechtgebonden toepassingen reken je 10 tot 35 euro per vierkante meter, afvoer inbegrepen. Voor niet-hechtgebonden materiaal loopt dat op tot 50 tot 150 euro per vierkante meter. De volledige opbouw staat op de pagina over wat een sanering per m2 kost.